Els Lannoey (34) “ik raad vrouwen aan om eens met andere moeders te praten”
Els Lannoey, een 34-jarige gynaecoloog uit Mechelen is van mening dat elke vrouw zelf moet beslissen of ze al dan niet een epidurale verdoving vraagt.
WAT IS EPIDURALE PIJNBESTRIJDING?
“Kort gezegd zorgt het ervoor dat de vrouw weer op krachten kan komen en energie krijgt om te bevallen. Bij een ruggenprik of epidurale verdoving spuit de anesthesist via een dun slangetje verdovingsvloeistof in de ruimte tussen de ruggenwervels: de epidurale ruimte. Hier lopen de zenuwen die pijnprikkels van de baarmoeder en de bekkenbodem vervoeren naar het pijncentrum. Als deze zenuwen uitgeschakeld worden, zullen de pijnprikkels van de weeën niet meer gevoeld worden. Het is dus eigenlijk een middel dat ervoor zorgt dat de vrouw met minder pijn kan bevallen, wat het hele gebeuren aangenamer kan maken natuurlijk.”
VOELT DE PATIENT ER IETS VAN?
“De prik van de epidurale naald doet op zich wel pijn maar is heel snel gedaan. Na de verdoving van de huid praktisch geen pijn. Als de katheter eenmaal aangebracht is, kan de vrouw zich weer bewegen. Vaak wordt de katheter aangesloten op een pompje waardoor continu een kleine hoeveelheid verdovingsvloeistof in de epidurale ruimte loopt. Gemiddeld duurt het 5 tot 15 minuten vooraleer de patiënt het effect echt merkt.”
OP WELK MOMENT WORDT DE INJECTIE TOEGEDIEND?
“Meestal wordt ze toegediend wanneer de uitzetting van de baarmoederhals 3 centimeter bedraagt. Dit is vrij snel. Uiteraard gebeurt dat niet op het allerlaatste moment, want de verdoving moet de tijd krijgen om te werken vóór de indaling begint. Het is dus aangeraden om op voorhand te beslissen of je al dan niet een injectie wilt. Ik raad de vrouw aan om er eens met andere vrouwen die reeds een kind hebben over te spreken.”
ZIJN ER OOK RISICO’S AAN VERBONDEN?
“Het is een fantastisch middel, maar ook deze medaille heeft een keerzijde natuurlijk. Ernstige risico’s zoals stuipen en een hartstilstand zijn uiterst zeldzaam. De meest courante risico's zijn: voorbijgaande urineerproblemen, zware benen, een bloeddrukdaling en gedurende enkele dagen een aanhoudende pijn op de injectieplaats. Er kan ook sprake zijn van hoofdpijn; in dat geval moet de vrouw iets langer platte rust houden.”
HOEVEEL VROUWEN KRIJGEN ZO’N VERDOVING ?
“Ongeveer één op de twee vrouwen krijgt epidurale verdoving. Het percentage varieert naargelang het ziekenhuis of de kliniek in kwestie. Het is echter hoe dan ook altijd de vrouw die erover beslist, op basis van de juiste informatie en als de technische voorwaarden het toelaten. De ruggenprik mag dus niet vooraf
gehanteerd worden als basiscriterium bij de keuze van de kraamkliniek.”
KAN MEN OP VOORHAND WETEN OF EPIDURALE EEN GOEDE OPTIE IS?
“Toch wel. Rond de achtste maand van de zwangerschap moet de vrouw op consultatie naar de anesthesist, om na te gaan of er geen contra-indicaties zijn voor een epidurale verdoving (bijvoorbeeld een stollingsprobleem of een allergie voor verdovingsproducten). Bovendien is het de anesthesist die de verdoving uitvoert bij de bevalling. Het is dan ook belangrijk dat hij de vrouw al eens heeft onderzocht. Zo worden fouten vermeden.”
ZOU U EEN EPIDURALE AANRADEN ?
“Bij een perfect gezonde vrouw wel ja. Maar ze moet sowieso inlichtingen hebben genomen bij haar anesthesist. Er zijn veel vrouwen die zonder enige informatie genomen te hebben een verdoving aanvragen en dat vind ik niet oké. Je moet toch weten wat de mogelijke risico’s kunnen zijn. Anders krijgen haar dokters toch de schuld. Ik ben nog niet zo lang geleden zelf bevallen met epidurale en alles is vlot verlopen met weinig pijn. Ook gynaecologen moeten bevallen, en zelf wij hebben schrik voor de pijn hoor!” (lacht)
Els Lannoey, een 34-jarige gynaecoloog uit Mechelen is van mening dat elke vrouw zelf moet beslissen of ze al dan niet een epidurale verdoving vraagt.
WAT IS EPIDURALE PIJNBESTRIJDING?
“Kort gezegd zorgt het ervoor dat de vrouw weer op krachten kan komen en energie krijgt om te bevallen. Bij een ruggenprik of epidurale verdoving spuit de anesthesist via een dun slangetje verdovingsvloeistof in de ruimte tussen de ruggenwervels: de epidurale ruimte. Hier lopen de zenuwen die pijnprikkels van de baarmoeder en de bekkenbodem vervoeren naar het pijncentrum. Als deze zenuwen uitgeschakeld worden, zullen de pijnprikkels van de weeën niet meer gevoeld worden. Het is dus eigenlijk een middel dat ervoor zorgt dat de vrouw met minder pijn kan bevallen, wat het hele gebeuren aangenamer kan maken natuurlijk.”
VOELT DE PATIENT ER IETS VAN?
“De prik van de epidurale naald doet op zich wel pijn maar is heel snel gedaan. Na de verdoving van de huid praktisch geen pijn. Als de katheter eenmaal aangebracht is, kan de vrouw zich weer bewegen. Vaak wordt de katheter aangesloten op een pompje waardoor continu een kleine hoeveelheid verdovingsvloeistof in de epidurale ruimte loopt. Gemiddeld duurt het 5 tot 15 minuten vooraleer de patiënt het effect echt merkt.”
OP WELK MOMENT WORDT DE INJECTIE TOEGEDIEND?
“Meestal wordt ze toegediend wanneer de uitzetting van de baarmoederhals 3 centimeter bedraagt. Dit is vrij snel. Uiteraard gebeurt dat niet op het allerlaatste moment, want de verdoving moet de tijd krijgen om te werken vóór de indaling begint. Het is dus aangeraden om op voorhand te beslissen of je al dan niet een injectie wilt. Ik raad de vrouw aan om er eens met andere vrouwen die reeds een kind hebben over te spreken.”
ZIJN ER OOK RISICO’S AAN VERBONDEN?
“Het is een fantastisch middel, maar ook deze medaille heeft een keerzijde natuurlijk. Ernstige risico’s zoals stuipen en een hartstilstand zijn uiterst zeldzaam. De meest courante risico's zijn: voorbijgaande urineerproblemen, zware benen, een bloeddrukdaling en gedurende enkele dagen een aanhoudende pijn op de injectieplaats. Er kan ook sprake zijn van hoofdpijn; in dat geval moet de vrouw iets langer platte rust houden.”
HOEVEEL VROUWEN KRIJGEN ZO’N VERDOVING ?
“Ongeveer één op de twee vrouwen krijgt epidurale verdoving. Het percentage varieert naargelang het ziekenhuis of de kliniek in kwestie. Het is echter hoe dan ook altijd de vrouw die erover beslist, op basis van de juiste informatie en als de technische voorwaarden het toelaten. De ruggenprik mag dus niet vooraf
gehanteerd worden als basiscriterium bij de keuze van de kraamkliniek.”
KAN MEN OP VOORHAND WETEN OF EPIDURALE EEN GOEDE OPTIE IS?
“Toch wel. Rond de achtste maand van de zwangerschap moet de vrouw op consultatie naar de anesthesist, om na te gaan of er geen contra-indicaties zijn voor een epidurale verdoving (bijvoorbeeld een stollingsprobleem of een allergie voor verdovingsproducten). Bovendien is het de anesthesist die de verdoving uitvoert bij de bevalling. Het is dan ook belangrijk dat hij de vrouw al eens heeft onderzocht. Zo worden fouten vermeden.”
ZOU U EEN EPIDURALE AANRADEN ?
“Bij een perfect gezonde vrouw wel ja. Maar ze moet sowieso inlichtingen hebben genomen bij haar anesthesist. Er zijn veel vrouwen die zonder enige informatie genomen te hebben een verdoving aanvragen en dat vind ik niet oké. Je moet toch weten wat de mogelijke risico’s kunnen zijn. Anders krijgen haar dokters toch de schuld. Ik ben nog niet zo lang geleden zelf bevallen met epidurale en alles is vlot verlopen met weinig pijn. Ook gynaecologen moeten bevallen, en zelf wij hebben schrik voor de pijn hoor!” (lacht)
